به بهانه مرگ ماهی های زاینده رود /دستور رییس جمهور چه شد؟

رییس جمهور محترم در بهمن ماه 93 دستور جاری بودن زاینده رود را صادر نموده و به دنبال آن وزیر محترم نیرو نیز آمادگی خود را برای اجرای دستور اعلام نمود و در جلسه شورای هماهنگی آب و برق استان اصفهان اعلام داشت: "براساس دستور رییس جمهوری، آب در زاینده رود باید در تمام فصول جاری باشد و هر اقدامی که لازم باشد، باید برای تحقق این امر انجام شود." اما منظور از هر اقدامی چیست و اصولا وزارت نیرو چه اقدامی می توانست انجام دهد؟ واقعیتهای حوضه نشان می دهد در حال حاضر از نظر مدیریت منابع آبی دو راهبرد وجود دارد و حداقل یکی از آنها برای پایداری رودخانه باید عملی می شد؛ یکی انتقال آب به حوضه زاینده رود و دیگری کاهش بارگذاریها. در راهبرد اول مهمترین ایده موجود، طرح بهشت آباد بود که آن طرح پس از مباحثات موجود بر اساس مصوبات شورای عالی آب، بین یزد، کرمان و زاینده رود تقسیم شد.  ابتدا حجم در نظر گرفته قبلی به حدود نصف کاهش یافت و از مقدار باقیمانده نیز 250 میلیون متر مکعب به یزد، 180 میلیون متر مکعب به کرمان و 150 میلیون متر مکعب به زاینده رود تخصیص یافت. با توجه به میزان کمبود حوضه زاینده رود که در شرایط نرمال حداقل 600 میلیون متر مکعب برآورد شده است بهشت آباد عملا به طرحی عقیم برای زاینده رود تبدیل شد البته باید توجه داشت همین مقدار هم درحال حاضر فقط روی کاغذ مطرح بوده، و فعلا وجود خارجی برای زاینده رود ندارد.

برای راهبرد دوم نیز که کاهش بارگذاریها بر روی زاینده رود است اقدام عملی انجام نشده و حتی بر خلاف مصوبه شورای عالی آب، در چند مورد شاهد بارگذاریهای جدید در بالادست حوضه زاینده رود بوده ایم.

 راهکار سوم یا تنها عامل باقیمانده در شرایط فعلی برای احیا زاینده رود که از جنس دو راهکار قبلی نبوده و عاملی طبیعی درنظر گرفته می شود؛ بارشهای مناسب در سرشاخه های رودخانه است، یعنی همان پدیده ای که امسال به وقوع پیوست و باعث شد تا رودخانه ای نحیف تا اواسط تابستان جاری باشد و اکنون دوباره بخش زیادی از آن خشک شود.  در واقع جاری شدن آب در این مقطع زمانی بیشتر حاصل بارشهای مناسب در سرشاخه های رودخانه بوده و بدیهی است درصورت کاهش بارشها در سالهای آتی دوباره شرایط بحران به منطقه بازخواهد گشت.

باید بدانیم واقعه تلخ مرگ میلیونها ماهی در اثر خشک شدن زاینده رود در تابستان 94 از کمترین پیامدهای خشکی زاینده رود بوده و  اگر راهکارهای احیا حوضه زاینده رود به درستی تعریف و انجام نشود، خشکی رودخانه پیامدهای نامطلوبی به دنبال خواهد داشت. آنچه مسلم است دستور رییس جمهور محترم درباره زاینده رود عامل مهمی در پایداری مرکز کشور و جلوگیری از بحرانهای آتی است و ضمن احترام به اقداماتی که تاکنون برای حیات این رودخانه انجام شده است، این وزارت محترم نیروست که  باید با مطالعات و برنامه ریزیهای جدی تر و کاملتر روشهای اجرای دستور ریاست محترم جمهور را با رعایت جوانب مختلف مشخص، معرفی و اجرا نماید و عامل زمان نیز قطعا ویژگی سرنوشت ساز و مهمی در اجرای این دستور است.

/ 0 نظر / 25 بازدید