زمین ما


ما خود مقصریم نویسنده: محمد کوشافر - یکشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩۳

گزارشی از لیلا کهلانی در روزنامه اصفهان زیبا 22 اردیبهشت 93  با محوریت نقش شهروندان در مواجه با بحران

ایران وارد شرایط کمبود شدید آب می‌شود

[محمد کوشافر] خروج از این بحران را نیازمند مدیریت و به‌کارگیری راهکارها در سطوح مختلف ملی، منطقه‌ای، استانی، شهری و شهروندی ذکر می‌کند و می‌افزاید: اگر یکی از این سطوح مدیریت نشود در کنترل بحران موفق نخواهیم بود، گرچه وزن رده‌های ملی و منطقه‌ای بالاتر است.

 

در حالی که مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان اعلام می‌کند در سال‌های اخیر وقوع خشکسالی‌های متوالی و به دنبال آن جاری نبودن زاینده‌رود منجر به کاهش آبدهی چاه‌های فلمن در سطح استان شده است و ظرفیت چاههای فلمن که 3 هزار لیتر در ثانیه بوده و الان به 150 تا200 لیتر در ثانیه رسیده است و  از سویی دیگر عنوان می‌کند در حال حاضر از 517 شهری که در کشور با کمبود آب روبرو هستند، 56 شهر آن مربوط به استان اصفهان است؛ جای بسی تعجب است که بسیاری از شهروندان صرفه‌جویی در مصرف آب را جدی نمی‌گیرند.

شاید اگر مردم می‌دانستند که بنا به پیش‌بینی محققان، ذخائر آب شیرین دنیا هر ساله رو به کاهش است و تقریبا تا 20سال دیگر نیمی از جمعیت جهان با معضل کمبود آب شیرین مواجه خواهند بود؛ آب را به آسانی هدر نمی‌دادند و جور دیگری با آب برخورد می‌کردند.

ایران وارد شرایط کمیابی شدید آب می‌شود

کاهش  نزولات جوی از موضوعاتی است که دکتر حمیدرضا پورزمانی، کارشناس گروه بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بر آن اشاره می‌کند و معتقد است که در این شرایط با توجه به طبقه‌بندی سازمان ملل، ایران وارد شرایط کمیابی شدید آب می‌شود و بزودی تنش و فشار ناشی از کمبود آب را تجربه خواهد کرد.

وی کمبود آب در ایران را یکی از عوامل محدود کننده اصلی توسعه فعالیت‌های اقتصادی در دهه‌های آینده عنوان می‌کند و با اظهار تاسف تصریح می‌کند: متاسفانه در کشور ما هنوز استفاده مطلوب از آب به شکل یک فرهنگ جایگاه خاص خود را پیدا نکرده است.

ضرورت صرفه‌جویی 30 درصدی آب در تابستان 

کمبود آب به حدی است که هاشم امینی مدیر آب و فاضلاب اصفهان می‌گوید: در حال حاضر متوسط مصرف آب هر اصفهانی در شبانه‌روز در بخش خانگی 160 لیتر است در حالیکه این رقم به 120 لیتر باید برسد وی اما اضافه می‌کند: علاوه براین 22 درصد از آب شرب در بخش غیرخانگی  و توسط سازمان‌ها و شرکت‌ها مصرف می‌شود و حتی در حال حاضر برخی از آنها جزء پرمصرف‌ترین مشترکین محسوب می‌شوند.

هاشم امینی با اشاره به اینکه بررسی میزان مصرف مشترکین در سال 92،  62 درصد در حد الگوی مصرف و 38 درصد بیش از الگوی مصرف است؛ عنوان می‌کند: درنظر است به منظور توزیع عادلانه آب در فصل تابستان با پایش مشترکین پرمصرف به این مهم دست یابیم. وی صرفه‌جویی 30 درصدی آب در فصل تابستان  را  ضروری عنوان می‌کند و می‌گوید: با اعمال تدابیری در صدد مصرف بهینه آب باشید.

صرفه‌جویی 45 تا 50 درصدی آب با بکارگیری ابزارهای کاهنده

استفاده از تجهیزات و دستگاههای کاهنده در مصرف بهینه آب از راههای کاهش آب است که این مقام مسوول با ذکر آن خاطرنشان می‌کند: بکارگیری ابزارها و تجهیزات کاهنده 45 تا 50 درصد در مصرف آب صرفه‌جویی می‌شود و این تجهیزات نقش بسزایی در مصرف بهینه آب دارند.

وی شناسایی انشعابات غیرمجاز را نیز دارای نقش مؤثری در مدیریت مصرف آب می‌داند و می‌افزاید: حفر چاه و سرعت عمل در حفر آن هم برای رفع این معضل بسیار موثر است.

ما خود مقصریم

در این باره دکتر محمد کوشافر، دکتری تخصصی خاکشناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نیز با اشاره به بحران آب که اصفهان و مناطق وسیعی از ایران مرکزی را فراگرفته است؛ معتقد است که بهره برداری بیش از توان رودخانه در کل حوضه زاینده‌رود و حتی مناطق خارج از حوضه مهمترین دلیل خشکی این رودخانه است و عنوان می‌کند که میزان آب رودخانه چه درسالهای کم آبی و چه در سالهای پر آبی مشخص بوده است و این ما بوده‌ایم که باید برداشتمان را با این مقدار تنظیم می‌کرده‌ایم ولی بدون توجه به آن صنایع پر نیاز آبی مثل فولاد را توسعه دادیم، وی ادامه می‌دهد: در استانی بدون آب، با اسم انتقال آب از زاینده‌رود برای شرب، صنایع  فولاد گسترش یافت و در بالادست رودخانه انتقال و برداشتهای آب بدون توجه به ویژگیهای سرزمین برای توسعه صنعت و باغات افزایش یافت و در حقیقت مدیریت پر اشکال منابع آب باعث خشکی رودخانه، افت آبهای زیرزمینی و بحران فعلی شد.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد خروج از این بحران را نیازمند مدیریت و به‌کارگیری راهکارها در سطوح مختلف ملی، منطقه‌ای، استانی، شهری و شهروندی ذکر می‌کند و می‌افزاید: اگر یکی از این سطوح مدیریت نشود در کنترل بحران موفق نخواهیم بود، گرچه وزن رده‌های ملی و منطقه‌ای بالاتر است.

وی اظهار می‌دارد: آنچه برای مقابله با بحران به شهروندان مربوط می‌شود خود به دو گروه واکنشهای رفتاری و واکنشهای فیزیکی تقسیم بندی می‌شود. مفاهیمی مانند آموزش، صرفه‌جویی، اطلاع‌رسانی، نظارت شهری و مسئول بودن در برابر وقایع مربوط به آب در گروه واکنشهای رفتاری شهروندان قرار می‌گیرد و واکنش‌های فیزیکی مجموعه فعالیتهایی است که در منازل مسکونی و محل کار انجام می‌شود تا مصرف آب کاهش یافته و یا از آبهای دسته دوم خانه مجددا در همان خانه استفاده شود مثل کاهش حجم و تفکیک فلاش تانکها.  در واقع یکی از اقداماتی که باید انجام شود بازیافت آبهای نامتعارف آشپزخانه و کاربرد آنها در فضای سبز همان خانه و یا پر کردن مخازن فلاش تانک آن خانه با استفاده از اصول علمی می‌باشد که این اقدام در ساختمانهای در حال ساخت راحت‌تر از ساختمانهای ساخته شده قابل انجام است که لازم است شهرداری کاربرد این فناوری را در ساختمان‌های در حال ساخت اجباری نماید و از دیگر مصادیق واکنشهای فیزیکی، نحوه آبیاری و انتخاب گونه‌های فضای سبز خانگی است که بدیهی است گونه‌های پرمصرف گیاهی باید جای خود را به گونه‌های کم نیاز آبی بدهند و از فناوریهای نوین در آبیاری استفاده شود. یعنی همان الگوهایی که مدیران فضای سبز شهری نیز باید رعایت نمایند. همچنین کاربرد فناوریهای جدید برای کاهش مصرف آب در تاسیسات ساختمانی مطابق با الگوی بومی ابتدا باید شناسایی و سپس  اجباری شود.

وی ضمن تاکید بر ضرورت وظائف شهروندان، ابعاد ملی و منطقه‌ای در مواجه با بحران آب را لازم می‌داند و می‌افزاید: در صورت عدم موفقیت این ابعاد، مواجه با این بحران در سطوح شهروندی هم کارایی لازم را نخواهد داشت.

 

راهکارهای دیگر

در ادامه هاشمی به دیگر راهکارهای بهینه برای کاهش مصرف آب بدین ترتیب پرداخت:

1. استفاده از ماشین لباسشویی و ظرفشویی با ظرفیت کامل. برخی از بررسی ها، نشان داده انجام این توصیه می‌تواند 4450 لیتر در ماه صرفه‌جویی به دنبال داشته باشد.

2. کوتاه کردن زمان دوش گرفتن بعضی از بررسیها نشان می‌دهد با کاهش یک دقیقه دوش گرفتن موجب 680 لیتر کاهش مصرف در ماه فراهم می‌شود.

3. نصب سردوش‌های خوب و کارآ.

4. خیساندن ظروف کثیف هنگام شستشو.

5. استفاده از یک تشت برای شستشوی میوه‌ها و سبزیجات.

6. جارو کردن زمین به جای شستن آن.

7. استفاده از استخر سر پوشیده برای جلوگیری از تبخیر آب.

8. دقت در عدم وجود نشتی از لوله‌ها و شیرآلات.

9. استفاده از کارواش برای شستشوی ماشین.

10. بستن آب به هنگام مسواک زدن و وضو گرفتن. مطالعات نشان می‌دهد با انجام این کار هر ماه 120 لیتر آب صرفه جویی می‌شود.

11. شستن لباسهای تیره با آب سرد باعث صرفه‌جویی،کاهش مصرف انرژی و ثابت ماندن رنگ و چروکیده نشدن آنها می‌گردد.

12. عایق‌بندی لوله‌های آب گرم و سرد در محیط‌هایی که تبادل حرارتی زیاد دارند. برای نمونه جایی که لوله با محیط بیرون ارتباط دارد یا روکار باشد.

13. گرفتن دوش بجای وان، استفاده از وان به 250 لیتر آب نیاز دارد. در صورتی که استفاده از دوش به 100 لیتر آب نیاز می‌باشد.

14. استفاده از وسایل خانگی جدید کم مصرف مانند فلاش تانک توالت، ظرفشویی، لباسشویی، کولر و غیره.

  نظرات ()