زمین ما


گزارش برگزاری همایش مردم برای احیای زاینده رود نویسنده: محمد کوشافر - چهارشنبه ٢۱ اسفند ۱۳٩٢

پیرو مطالبات گسترده مردم اصفهان در جهت انجام اقدامات عملی و آگاهی‌رسانی پیرامون علل خشکی رودخانه زاینده‌رود، کمیته آب کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اصفهان با همکاری جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست (پیام سبز)، کانون خبرگان کشاورزی استان اصفهان، جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان، جمعیت طبیعت یاران،‌ سازمان نظام صنفی کشاورزی استان اصفهان و سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان اقدام به برگزاری همایش مردم برای احیای زاینده‌رود نمود. این همایش در روز چهارشنبه چهاردهم اسفند ماه 1392 در محل سالن همایش‌های اتاق بازرگانی، صنایع،‌ معادن و کشاورزی اصفهان و با حضور صدها تن از فرهیختگان، دانشگاهیان،‌ فعالان سازمان‌های مردمی نهاد حامی محیط زیست و اصناف مختلف مردم به ویژه کشاورزان برگزار گردید. در ابتدای برنامه آقای مهندس محمود سلطانی با الهام از شعر حافظ با این مطلع که «نفس باد صبا مشک‌فشان خواهد شد»، سروده زیبای خود بنام «جریان زندگی» را به حضار تقدیم نمود که مورد توجه و استقبال حاضرین جلسه قرارگرفت. در ادامه آقای دکتر مهدی بصیری رئیس کمیته آب کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی اتاق بازرگانی در خصوص تاریخچه الحاق کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی به اتاق بازرگانی و تشکیل کمیته آب ذیل این کمیسیون توضیحاتی ارائه نمود. ایشان علت برگزاری این همایش را نحوه برخورد رسانه ها با مشکل زاینده رود و عدم آگاهی مردم در این زمینه دانست وعامل اصلی مشکلات پیش آمده در رودخانه زاینده رود  را عدم رعایت قوانین دانست. ایشان اظهار داشت، اصفهانی ها مشکلی برای انتقال آب شرب به یزد یا استفاده مردم ساکن در سرشاخه های رودخانه زاینده‌رود برای شرب ندارند، لیکن عدم رعایت حق آب کشاورزان اصفهان و استفاده از این آب در بخش های دیگر توجیه پذیر نیست. به گفته ایشان در حال حاضر صنعت در اطراف شهر اصفهان و با استفاده از آب زاینده‌رود شکل گرفته است، لیکن توسعه این صنعت قابل قبول نیست زیرا این توسعه بدلیل نابودی منابع آب و آلودگی هوای شهر اصفهان پایدار نیست و به ضرر خود صنعت است. ایشان با اشاره به اینکه اصفهانی ها متهم هستند موجب کم شدن آب خوزستان شده‌اند اظهار داشتند که هم مردم اصفهان و هم مردم خوزستان باید در خصوص علل اصلی کم آبی کارون آگاه شوند. ایشان همچنین به تأثیر خشکی زاینده‌رود بر فرونشست زمین و خطر تخریب ساختمان ها و ابنیه تاریخی اصفهان اشاره و به مسئولین گوشزد نمودند که چنانچه در خصوص احیای زاینده‌رود اقدامی قوی انجام دهند مردم با جدیت و قوت از آنها پشتیبانی خواهند کرد. 

در ادامه برنامه شعراستاد علیرضا افتخاری با عنوان «زنده رود من کو» پخش گردید که موجب تأثر حاضران شد.

سخنران بعدی برنامه آقای دکتر سید احمد خاتون آبادی استاد دانشگاه و عضو هیات مدیره جمعیت پیام سبز بود. ایشان با اشاره به نگاه مدیران به مقوله توسعه، حاصل آن را سدسازی های بی رویه در حوضه های آبخیز دانست که نمونه بارز آن ساخت دهها سد در حوضه آبخیز دریاچه ارومیه و ادامه این روند می باشد،‌ به گفته ایشان خشک شدن آبخوان ها بدلیل بهره‌برداری غلط از منابع آب زیرزمینی موجب فرونشست زمین و کوچک شدن این سفره ها می گردد. دراین شرایط چنانچه اقیانوسی از آب نیز به دشت های مرکزی بازگردد دیگر آب‌خوانی برای ذخیره وجود ندارد. ایشان با اشاره به آسیب دیدن سرمایه های اجتماعی ناشی از اختلافات منطقه ای و قومی،‌ نقش تصمیمات غلط مدیران را در این زمینه برجسته دانست. این استاد دانشگاه، دیدگاه خطی را برای مدیریت حوضه آب‌خیز رودخانه مناسب ندانست زیرا این حوضه یک سیستم است که هر اختلالی در هر بخش از آن در کل سیستم اثر گذار است. ایشان با توجه به باز بودن سیستم یک حوضه آب‌خیز، لزوم مدیریت یکپارچه را در این سیستم مورد تأکید قراردادند. این فعال محیط زیست سه عامل اصلی بحران آب در حوضه زاینده‌رود را رشد جمعیت، رشد اقتصادی و تغییر اقلیم برشمرد و مدیریت بر این حوضه را مستلزم توجه به همه جوانب فنی، اکولوژیکی، و اقتصادی-اجتماعی دانست. ایشان همچنین با اشاره به اینکه جابه‌جایی صنایع از اطراف اصفهان دیدگاهی ساختارشکنانه به نظر می رسد، انجام آن را در درازمدت اجتناب‌ناپذیر دانست. آقای دکتر خاتون‌آبادی در ادامه ملزومات مدیریت مناسب حوضه زاینده‌رود را سیستمی بودن، ارزیابی اقتصادی،‌ ارزیابی اثرات زیست محیطی،‌ ارزیابی نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها و در نهایت آمایش سرزمین برشمرد و توجه به اخلاق و قانون در فرایند توسعه را ضروری تشخیص‌داد. این استاد دانشگاه راه حل این مشکلات را توسعه پایدار مبتنی بر اخلاق ذکر کرد و راه‌حل مسائل رودخانه زاینده‌رود را مشارکت همه ذینفعان، مسئولیت پذیری و پاسخگویی مسئولین، قانون‌مداری و شفافیت برشمرد که موجب می‌گردد این حوضه به‌صورت یک سیستم یکپارچه جغرافیایی و نه گسسته‌شده توسط تقسیمات سیاسی مدیریت گردد.

 در نهایت پیشنهاد ایجاد پارلمان آب توسط ایشان ارائه شد. سخنان آقای دکتر خاتون آبادی در پایان مزین به شعری تأثیر گذار  در مرثیه زاینده رود شد که مورد توجه حضار قرار گرفت.

در ادامه فیلم رود خاموش پخش گردید که بیانگر مصائب کشاورزان اصفهان بود. در این فیلم به نقل از اساتید دانشگاه و صاحبنظران، علل خشکی زاینده رود بیان‌گردید.

در انتهای برنامه پانل تخصصی با حضور آقایان دکتر بصیری،‌ دکتر خاتون آبادی،‌ مهندس قاسمی رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان،‌ مهندس اسفندیار امینی عضو کانون خبرگان کشاورزی استان اصفهان و دکتر اسلامیان عضو هیأت‌رئیسه اتاق ایران و اصفهان تشکیل گردید. لازم به ذکر است آقایان دکتر مقتدایی نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی و آقای مهندس میرمحمدصادقی مدیر عامل آب منطقه‌ای استان اصفهان علیرغم دعوت بعمل آمده، حضور نداشتند. در این پانل تخصصی به پرسش های حاضران در مورد علل خشکی زاینده رود،‌ مسئولیت مدیران و مردم در این زمینه، اقدامات عملی در جهت احیای این رودخانه،‌ مسائل مربوط به انتقال آب بین حوضه‌ای و نقش صنعت،‌ کشاورزی و شرب در خشکی زاینده‌رود مطرح گردید که با پاسخ اعضای پانل همراه بود.

در حاشیه این همایش نمایشگاه عکس از آرشیو جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست اصفهان برگزار گردید که تصاویر زیبای زاینده رود و تالاب گاوخونی در زمان پر آبی و تصاویر ناراحت کننده آن در زمان خشک شدن و بی‌آبی به نمایش گذاشته بود.

  نظرات ()